5 minut czytania
Dlaczego wartości życiowe są tak ważne?
Czy zdarzyło Ci się czuć, że robisz dużo, a mimo to coś jest „nie tak”? Czujesz, że Twoje działania są poprawne, ale w środku czujesz pustkę albo niepewność? To bardzo częsty sygnał, który może świadczyć o tym, że brakuje Ci jasności co do tego, jakie są Twoje wartości życiowe.
Wartości życiowe to nie modne hasła ani lista ładnych słów do powieszenia na ścianie. To wewnętrzny kompas, który pokazuje Ci kierunek – szczególnie wtedy, gdy życie stawia Cię w trudnych sytuacjach. Jeśli nie wiesz, co naprawdę jest dla Ciebie ważne, łatwo zgubić się w oczekiwaniach innych, w poczuciu winy czy w ciągłej pogoni za aprobatą.
Dobra wiadomość? Każdy z nas może nauczyć się wyjaśniać i uporządkować swoje wartości. I to właśnie dziś zrobimy razem.
Co to znaczy „wyjaśnianie wartości”?
Wyjaśnianie wartości to proces, w którym przyglądasz się sobie głębiej: co jest dla Ciebie naprawdę istotne, co daje Ci siłę, a co osłabia. To nie jednorazowa decyzja, ale droga – bo Twoje wartości mogą się zmieniać wraz z etapami życia.
Przykład z życia:
Jeśli uczciwość to Twoja główna wartość, będziesz gotowa mówić wprost o swoich potrzebach w relacji, nawet jeśli czujesz lęk przed konfliktem.
Jeśli cenisz kreatywność, łatwiej podzielisz się pomysłami w pracy, nawet z syndromem oszusta na plecach.
A jeśli wolność to Twój fundament, szybciej zdecydujesz się podjąć ryzyko otwarcia własnej firmy, zamiast tkwić w etacie, który Cię męczy.
To właśnie robią wartości – dają Ci motywację i poczucie spójności.
Co się dzieje, gdy nie znasz swoich wartości życiowych?
Brak jasności w tym temacie działa jak mgła, w której błądzisz bez mapy. Może to prowadzić do:
zwątpienia w siebie i syndromu oszusta – zamiast pewności, pojawia się nieustanne pytanie: „Czy jestem wystarczająca?”;
prokrastynacji – odkładasz zadania, bo w gruncie rzeczy nie wiesz, po co je robisz;
szukania aprobaty – przejmujesz cudze cele, bo nie wyznaczyłaś własnych;
niskiej odporności emocjonalnej – trudne emocje szybko wytrącają Cię z równowagi, bo nie wiesz, dla czego się pojawiły;
toksycznych relacji – wchodzisz w związki, które na pozór wyglądają atrakcyjnie, ale nie są zgodne z Twoimi potrzebami.
Psychologia potwierdza, że jasne wartości obniżają stres i pomagają radzić sobie z natrętnymi myślami. Badania nad teorią samookreślenia (Self-Determination Theory, Deci & Ryan) pokazują, że ludzie, którzy działają w zgodzie ze swoimi wartościami, odczuwają więcej sensu i energii do życia.
Jak odróżnić wartości życiowe od „ładnych słów”?
Niektóre wartości są uniwersalne (np. miłość, sprawiedliwość), ale kluczowe pytanie brzmi: co jest ważne dla Ciebie?
Część wartości wynosisz z domu czy kultury, ale nie wszystkie muszą Ci służyć.
Czasem dopiero w dorosłości odkrywasz coś, co w Twoim otoczeniu nigdy nie było priorytetem – np. twórczość czy duchowość.
Wartości zmieniają się w czasie – to, co było dla Ciebie ważne w wieku 20 lat, niekoniecznie będzie kluczowe w wieku 40.
1. Odkryj, co Cię frustruje
Przypomnij sobie sytuację, która ostatnio Cię bardzo zdenerwowała. Zadaj sobie pytanie: Jaka ważna wartość została tam naruszona?
Np. jeśli w pracy ktoś zignorował Twój pomysł i czujesz złość – może Twoją wartością jest szacunek albo kreatywność.
2. Ustaw listę hierarchii
Wybierz 5 najważniejszych wartości życiowych i zadaj sobie pytanie: co jeśli dwie z nich się zderzą? Co jeśli tylko mogłabyś wybrać jedną? Np. hojność vs. dbanie o siebie. Co wybierasz, jeśli nie da się pogodzić obu?
3. Poszukaj swojej prawdy
Zapisz: „Jaka ważna prawda jest dla mnie istotna, ale niewielu ludzi się z nią zgadza?”. To często prowadzi do ukrytych, najgłębszych wartości.
Jak żyć w zgodzie ze swoimi wartościami?
Kiedy już odkryjesz, co jest dla Ciebie ważne, czas przełożyć to na codzienność.
Sprawdź decyzje przez filtr wartości. Zanim powiesz „tak”, zapytaj: czy to wspiera moje wartości?
Buduj nawyki. Jeśli Twoją wartością jest zdrowie, niech codzienny ruch stanie się nie negocjowanym rytuałem.
Komunikuj jasno. Powiedz bliskim, co dla Ciebie jest ważne – łatwiej wtedy postawić granice i uniknąć nieporozumień.
Dlaczego to działa?
Wartości życiowe są jak paliwo wewnętrzne. Kiedy działasz w zgodzie z nimi:
nie potrzebujesz tyle aprobaty z zewnątrz,
masz większą odporność psychiczną,
szybciej regenerujesz się po porażkach,
czujesz sens nawet w trudnych chwilach.
To właśnie sprawia, że klarowność wartości to jeden z najważniejszych kroków w rozwoju osobistym.
Podsumowanie
Twoje wartości życiowe to Twój kompas. Jeśli dziś czujesz chaos, brak pewności czy ciągłe porównywanie się z innymi – to znak, że warto się nimi zająć. Twoje wartości to nie teoria – to fundament, na którym możesz zbudować życie w zgodzie ze sobą. Nie odkładaj tego na później. Zacznij już dziś.
A jeśli chcesz iść głębiej, umów się ze mną na darmową konsultację coachingową i porozmawiajmy o twoich wartościach.
GRATISOWA KONSULTACJA
Jeśli czujesz, że nadszedł czas na zmianę swojego życia, ale nie wiesz dokładnie, co zmienić i od czego zacząć – umów się na gratisową konsultację.
WYPEŁNIJ FORMULARZDOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ
Produkty, które mogą Ci pomóc :
Dziennik obserwacji emocji [WORKBOOK] – świetne narzędzie do zapisywania codziennych refleksji i pytań – sprawdzam
Koło emocji i uczuć [PLAKAT lub KARTY PRACY] – pomocne w nazywaniu i rozumieniu emocji – sprawdzam
E-book „Jak skutecznie stawiać swoje granice” – jeśli chcesz wesprzeć swoje zdrowie emocjonalne poprzez pracę nad relacjami – sprawdzam
Marta Daraszkiewicz-Kalupa
Przeczytaj stronę O MNIE.
